تأثیر انقلاب صنعتی بر توسعه هنر

تأثیر انقلاب صنعتی بر توسعه هنر

انقلاب صنعتی،یکی از بزرگترین دگرگونی های تاریخ بشر است که در قرن هجدهم میلادی با تولید انبوه کالاها و افزایش بازده نیروی انسانی آغاز گردید.البته زمینه اصلی انقلاب صنعتی را تفکرات فلسفی،علمی سیاسی و دینیموجود در قرن 16 و 17 میلادی فراهم آورده بود.واژه ی انقلاب به دگرگونی های ناگهانی اطلاق می شود، در حالی که این تحولات صنعتی به هیچ وجه ناگهانی نبودند. حتی بعضی از محققین تنها این تحولات را مختص به صنعت نمی دانند ومعتقدند که این تحولات دارای جنبه های اجتماعی و فکری نیز بوده اند این انقلاب بر خلاف نامش و مانند هر تحول تاریخی طبعا روندی بطی داشت. در واقع انقلاب صنعتی نخست در انگلستان آغاز گردید و سپس به سایر کشورهای جهانگسترش یافت،یعنی انگلستان به عنوان الگویی برای سایر کشورها مطرح گردید.این دنیایی است بسیار متفاوت از زندگیعمدتا روستایی که پیش از صنعتی شدن چیرگی داشت و نیز دنیایی است که هنوز هم انقلاب صنعتی دارد به آن شکل می دهد.انقلاب صنعتی با دگرگونی های اساسی که در وهله ی اول در اواسط قرن هجدهم در انگلستان و با کمی تاخیر درسایر ممالک اروپا درزمینه: افزایش جمعیت، افزایش تولیدات صنعتی و ماشینی شدن سیستم های تولیدی اتفاق افتاد مشخص می شود. شرط اصلی رشد آن نیز دگرگونی در اوضاع و احوال اقتصادی کشورهای اروپایی بود. صنعت انگلستان حالتی روستایی داشت و از اواسط قرن هجدهم آخرین دوره ی صنعت روستایی انگلستان نیز از میان رفت.انقلابصنعتی،دوره ی تحولات بسیار مهمی در تاریخ انگلستان بود و آنچه انقلاب صنعتی را در اروپا شاخص کرد،شکل گیری تکنولوژی و به تبع آن فرآورده های صنعتی بود که پیکره شهرها را به کل دگرگون کرد.با توجه به ماهیت موضوع، هدف از این پژوهش بررسی تحلیلی-توصیفی تاثیر انقلاب صنعتی در عصر مدرنیته می باشد.

انقلاب صنعتی به همراه دگرگونی فناوری به ابعاد مختلف زندگی بشر و از جمله فرهنگ بشری و هنر به عنوان اصلی ترین پیامد آن، شکل جدیدی بخشید. دوره قاجاریه در ایران مقارن با ظهور انقلاب صنعتی اروپا و این دوران آغاز تغییر و تحول صنعت، فرهنگ و جامعه ایرانی برای همگام شدن با بزرگ ترین تحول جهان معاصر خود یعنی انقلاب صنعتی محسوب می شود. رساله حاضر این دگرگونی در هنر و صنعت نساجی ایران دوران قاجار را مورد بررسی قرار داده و پژوهش پیرامون تغییر نقوش در این دوره را مورد سنجش قرار دهد. به این منظور ابتدا دوره های پیش از قاجار در تاریخ نساجی ایران مورد بررسی قرار گرفته تا نوعی خط سیر کلان منسوجات ایرانی تا دوره قاجار مشخص گردد. پس از آن سیر تاریخ اروپا و دگرگونی های آن موردتوجه قرار گرفته تا تأثیرات انقلاب صنعتی بر اندیشه و هنر این دوران مشخص گردد. در نهایت نیز بررسی قاجاریه از منظر سیاست، اقتصاد و تجارت و هنر و در نهایت بررسی نساجی از طریق مستندات تصویری و نمونه های عینی به جای مانده از آن دوران انجام گرفته و از طریق بررسی تطبیقی سعی شده تا ارتباط میان ایران و تحولات انقلاب صنعتی در این دوران مشخص گردد. در نهایت مشخص گردید برای مصارفی که پارچه بخشی از هویت ایرانی را معرفی می نماید، دوخت پارچه های ترمه و زری دارای نقوش ایرانی ادامه یافته و علیرغم تطور جزیی نقشمایه ها این رسته از منسوجات ایرانی در راستای سنت ایرانی تداوم یافته و خود پیشرفتی در زمینه ترکیب بندی در منسوجات ایرانی محسوب می شود.به واسطه عدم تناسب شرایط ایران با تحولات دوران صنعتی و عدم توان رقابت با کشورهای صنعتی در عرصه تولید منسوجات، در این دوره بخش مهمی از صنعت نساجی ایران که پارچه های متناسب با نیاز توده مردم را تولید می کرده، نابود شده و استفاده از پارچه های اروپایی وارداتی به الگوی مصرف ایرانی بدل می گردند. برخی از تولید کنندگان این دوره که غالباً از سوی علما نیز مورد حمایت قرار می گیرند؛ به منظور رقابت به الگوبرداری از طرح های اروپایی می پردازند.اما عدم توان آنها برای رقابت با کیفیت دستبافته های خود با تولیدات ماشینی اروپایی، موجب حذف آنها می گردد. انقلاب صنعتی به واسطه توان تولید خود مجموعه ای از پارچه های دارای نقش و نگارهای مورد توجه فرهنگ ایرانی و فرهنگ های وابسته را تولید و آنها را وارد بازار این کشورها می نماید. در همین دوره فرهنگ ایرانی از توان تولید دوخته دوزی برای افزودن نقوش ایرانی بر روی این لباس ها بهره می گیرد تا آنها را با زیبایی شناسی ایران هماهنگ سازد. در عرصه کاربرد منسوجات برای مصارف طراحی فضاهای داخلی، پیوسته از محصولات وارداتی اروپایی استفاده می شود و در این دوره به واسطه عدم توان تولید، هیچ تلاشی برای رقابت یا تقلید از این محصولات وارداتی صورت نمی گیرد.

..
ارسال نظر